Cách đọc báo cáo tài chính qua một doanh nghiệp cụ thể

FPT được chọn làm ví dụ thao tác vì doanh nghiệp công bố báo cáo, tài liệu nhà đầu tư và thông tin các mảng hoạt động trên trang chính thức. Đây không phải nhận định rằng cổ phiếu phù hợp để mua.

Bước 1: hiểu doanh nghiệp trước khi nhìn tỷ số

• Đọc phần mô hình kinh doanh và các khối hoạt động.
• Ghi doanh thu và lợi nhuận đến từ những mảng, thị trường nào.
• Tìm yếu tố quản trị nêu là động lực và rủi ro chính.
• Ghi đơn vị trình bày báo cáo: đồng, nghìn, triệu hay tỷ đồng.

Bước 2: đọc báo cáo kết quả kinh doanh

Tính tốc độ tăng trưởng và biên lợi nhuận cho ít nhất ba năm. Một năm tốt có thể đến từ nền so sánh thấp hoặc khoản không lặp lại; chuỗi thời gian giúp bạn đặt câu hỏi đúng hơn.

Bước 3: nối lợi nhuận với bảng cân đối

• Tiền và đầu tư ngắn hạn thay đổi thế nào so với nợ vay.
• Phải thu tăng nhanh hơn doanh thu có thể báo hiệu tiền về chậm; đọc thuyết minh để biết thành phần.
• Tài sản cố định và tài sản vô hình tăng từ đầu tư gì.
• Nợ ngắn hạn có được bù bởi tài sản có khả năng chuyển thành tiền phù hợp.
• Vốn chủ sở hữu thay đổi bởi lợi nhuận giữ lại, cổ tức hay giao dịch vốn.

Bước 4: kiểm tra dòng tiền

So sánh dòng tiền từ hoạt động kinh doanh với lợi nhuận sau thuế trong nhiều năm. Chênh lệch không tự động là xấu: tăng phải thu, tiến độ hợp đồng hoặc trả trước có thể giải thích. Việc cần làm là tìm nguyên nhân trong biến động vốn lưu động và thuyết minh.

1. 1Dòng tiền hoạt độngDo hoạt động chính tạo hay dùng tiền? Khoản biến động lớn nằm ở đâu?
2. 2Dòng tiền đầu tưDoanh nghiệp mua tài sản, góp vốn hay thu hồi khoản đầu tư nào?
3. 3Dòng tiền tài chínhVay, trả nợ, phát hành vốn và trả cổ tức tác động thế nào?

Bước 5: đọc thuyết minh trước khi kết luận

• Chính sách ghi nhận doanh thu của từng loại hợp đồng.
• Chi tiết phải thu, dự phòng và tuổi nợ.
• Nợ vay theo kỳ hạn, lãi suất và tài sản bảo đảm.
• Giao dịch với bên liên quan.
• Cam kết, nghĩa vụ tiềm tàng và sự kiện sau ngày kết thúc kỳ kế toán.
• Báo cáo bộ phận để biết mảng nào thực sự tạo tăng trưởng.

Tóm tắt trên một trang

Đọc báo cáo tài chính là quá trình đặt câu hỏi, nối ba báo cáo và quay lại thuyết minh. Một tỷ số đứng riêng không đủ để quyết định đầu tư; bạn còn cần định giá, quản trị, triển vọng ngành và khả năng chịu rủi ro của chính mình.

Câu trả lời nhanh cho ba câu hỏi chính

Lấy báo cáo nào?

Dùng báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán và báo cáo thường niên cùng kỳ từ trang quan hệ nhà đầu tư chính thức. Ghi rõ tên tài liệu, kỳ, đơn vị và trang trước khi chép bất kỳ số nào.

Đọc theo thứ tự nào?

Đọc mô hình kinh doanh trước, sau đó nối báo cáo kết quả, bảng cân đối, dòng tiền và thuyết minh. Kiểm phương trình tài sản = nợ + vốn và lý do lợi nhuận khác dòng tiền.

Tính và kiểm tra tỷ số ra sao?

Tỷ số phải ghi công thức, tử số, mẫu số, kỳ và trang nguồn; tính lại bằng bảng riêng rồi đối chiếu. Bài giữ trạng thái review cho đến khi số và phép tính được người có chuyên môn duyệt.

Tình huống minh họa làm trọn vòng

Bài thực hành dùng Báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán gần nhất của FPT tại thời điểm biên tập. Mọi số phải ghi kỳ, đơn vị và trang; nếu chưa có người duyệt chuyên môn, bài giữ trạng thái review.

Đầu vào đã khóa

PDF báo cáo kiểm toán, báo cáo thường niên cùng kỳ, bảng tính trống và trang quan hệ nhà đầu tư chính thức.

Cách xử lý

Ghi mô hình; chép số có trang; kiểm phương trình tài sản = nợ + vốn; nối lợi nhuận với dòng tiền; đọc thuyết minh cho biến động lớn.

Đầu ra có thể kiểm tra

Bảng một trang gồm doanh thu, lợi nhuận, tài sản, nợ và dòng tiền hoạt động của hai kỳ, công thức thay đổi và câu hỏi chưa giải đáp.